हरिबोधिनी एकादशीको महत्त्व
कार्तिक महिनाको शुक्लपक्षको प्रबोधिनी (हरिबोधिनी) एकादशीका दिन भगवान् विष्णु योगनिद्राबाट जाग्रत बन्नुहुन्छ, त्यसैले यस दिनलाई देवोत्थान एकादशी पनि भनिन्छ ।
READ MOREMeroGuru Blogs
Dive deeper into the essence of Hinduism by reading the articles below
यमपञ्चक: परिचय एवम शास्त्रीय महत्व
यमपञ्चक पाँच दिनको पर्व हो । यो पर्व धर्म, पितृश्रद्धा, प्रेम र प्रकाशको संगम हो। यसमा काग, कुकुर, गाई जस्ता जनावरप्रति कृतज्ञता,लक्ष्मीप्रति श्रद्धा,भाइबहिनीबीचको प्रेम र पितृप्रति सम्मानको सन्देश निहित छ।
READ MORE
काग तिहार : संदेशवाहक पक्षीको पूजन पर्व
शास्त्रानुसार, काग यमराजका दूत हुन्। गरुड पुराण तथा स्कन्द पुराण अनुसार मृतात्माका सन्देशहरू कागमार्फत् यमलोकमा पुग्ने विश्वास गरिएको छ। “काको हि यमदूतोस्ति पित्रोश्च प्रियदर्शनः।” अर्थात् — काग यमदूत हो र पितृहरूलाई प्रिय लाग्ने पक्षी हो।
READ MORE
धन्वन्तरी त्रयोदशी पर्वको शास्त्रीय महत्त्व :
भगवान् धन्वन्तरी विश्वका स्रष्टा, रोगनाशक र अमृतका आश्रय हुनुहुन्छ । उहाँको स्मरण मात्रले पनि रोग–बन्धनबाट मुक्ति मिल्छ। यसै कारण त्रयोदशी तिथि भगवान् धन्वन्तरीको प्राकट्यतिथि भएकोले यस दिनलाई धन्वन्तरी–जयन्ती भनिन्छ।
READ MORE
घटस्थापना वा जमरा राख्ने शास्त्रीयविधि र यसको धार्मिक महत्त्व
लिपपोत गरी चोख्याइएको शुद्ध स्थान वा मन्दिरमा घटस्थापना गर्नुपर्छ । प्रारम्भमा दीप–कलश–गणेश पूजन गरी माटो वा बालुवामाथि भगवती दुर्गाको आवाहन गर्न जौ, गहुँ आदि छरेर त्यसको बीच भागमा भगवती दुर्गाको घडा (कलश) स्थापना गरिन्छ ।
READ MORE
ग्रहणबारे जान्नैपर्ने विषय
ग्रहण खगोलीय घटना हो, तर हिन्दू धर्ममा यसलाई राहु-केतुसँग जोडिएको एक महत्वपूर्ण धार्मिक घटना मानिन्छ। ग्रहणकालमा भोजन, शयन, मैथुन आदि निषेध गरिएको छ भने जप, ध्यान, दान, स्नानलाई पुण्यदायी मानिएको छ।
READ MORE
ऋषि पञ्चमी, व्रत विधान र यसको पौराणिक आख्यान
पौराणिक आख्यानअनुसार इन्द्रले त्वष्टाऋषिका पुत्र वृत्रको हत्या गरेपछि उनले ब्रह्महत्याको ठूलो पापको दण्ड होर्नु पर्यो। त्यस पापबाट मुक्ति पाउन त्यो ब्रहमहत्याको पापलाई चार स्थानमा विभाजित गरियो । अत: मासिक धर्मका समय अस्पृश्यता रहने हुनाले त्यस समयमा लागेको पापबाट छुटकारा पाउनका निम्ति ऋषिपञ्चमीको यो व्रत समस्त नारीहरूले लिनुपर्दछ ।
READ MORE
गणेश चतुर्थी व्रत र यसको धार्मिक महत्त्व
गणेश चतुर्थीका दिन बिहान स्नान गरी शुद्ध वस्त्र धारण गरी व्रतालुले संकल्प गर्छन् । गणेशप्रतिमा वा मृन्मय मूर्ति स्थापनापछि आवाहन, आसन, अर्घ्य, पाद्य, स्नान, वस्त्र, गन्ध, पुष्प, दूर्वा, मोदक आदिले पूजन गरिन्छ।
READ MORE
हरितालिका तीज र यसको महिमा
देवीभागवत, शिवपुराण, स्कन्दपुराणहरूमा हरितालिका तीजको व्रतोपासना र व्रतकथाहरूको आख्यान पाइन्छ । विशेष गरेर शिवपुराणको पार्वती खण्डमा पार्वतीले शङ्कर जीलाई प्राप्त गर्न गर्नुभएको आख्यान रहेको छ ।
READ MORE